W środę ministrowie spraw zagranicznych Grenlandii i Danii spotkają się w Białym Domu z wiceprezydentem USA JD Vance'em i sekretarzem stanu Marco Rubio w związku z trwającymi staraniami prezydenta Donalda Trumpa o przejęcie autonomicznego terytorium duńskiego.
To ważne spotkanie z minister spraw zagranicznych Grenlandii Vivian Motzfeldt i jej duńskim odpowiednikiem Larsem Lokke Rasmussenem odbędzie się dzień po tym, jak premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen powiedział, że arktyczna wyspa wybiera Danię zamiast Stanów Zjednoczonych.
Podczas wspólnej konferencji prasowej z premier Danii Mette Frederiksen Nielsen powiedział: "Stoimy obecnie w obliczu kryzysu geopolitycznego i jeśli musimy teraz wybierać między Stanami Zjednoczonymi a Danią, wybieramy Danię".
Dlaczego Trump tak bardzo pragnie Grenlandii?
Trump wznowił swoje długotrwałe starania o przejęcie kontroli nad Grenlandią przez Stany Zjednoczone, ponownie wzbudzając zainteresowanie bogatym w surowce mineralne terytorium arktycznym w następstwie śmiałej operacji wojskowej USA w Wenezueli 3 stycznia.
Trump twierdzi, że przejmie Grenlandię "tak czy inaczej", nawet jeśli spowoduje to napięcia w stosunkach w ramach sojuszu wojskowego NATO. Republikański kongresman Randy Fine z Florydy przedstawił w poniedziałek projekt ustawy, która ostatecznie uznałaby Grenlandię za 51. stan USA.
Arktyczna wyspa leży między Ameryką Północną a Europą i jest siedzibą amerykańskiej bazy rakietowej w Pituffik, a topniejąca pokrywa lodowa uwalnia rzadkie pierwiastki ziem rzadkich, uran, ropę i gaz. Trump twierdzi, że przejęcie kontroli zwiększy bezpieczeństwo USA i pozwoli wyprzedzić rywali, takich jak Rosja i Chiny.
Chociaż Grenlandia jest częścią kontynentu północnoamerykańskiego, od około 300 lat znajduje się pod kontrolą Danii, a w 1953 r. formalnie stała się częścią Królestwa Danii. Mieszkańcy Grenlandii uzyskali samorządność w 1979 r., ale Dania nadal nadzoruje sprawy zagraniczne i obronność.
Większość mieszkańców Grenlandii mieszka na południowo-zachodnim wybrzeżu wokół stolicy, Nuuk, ponieważ prawie 80% powierzchni Grenlandii pokrywa lód. Według sondaży przeważająca większość mieszkańców Grenlandii odrzuca pomysł przyłączenia się do Stanów Zjednoczonych.
Co mówią rynki prognoz?
Na platformie rynku prognoz Kalshi popularnym tematem jest "Czy Stany Zjednoczone przejmą kontrolę nad jakąkolwiek częścią Grenlandii?", a obroty wynoszą około 1,1 mln $.
Rynek Kalshi sugeruje obecnie, że prawdopodobieństwo przejęcia przez Stany Zjednoczone kontroli nad częścią Grenlandii przed 21 stycznia 2029 r. wynosi około 41,9%. Jest to spadek w stosunku do 45,1% sugerowanego w poniedziałek, co było najwyższym wynikiem od prawie roku.
Jednak rynki pozostają sceptyczne co do wyników w najbliższej przyszłości; prawdopodobieństwo zmiany właściciela Grenlandii przed 2027 r. lub w tym roku jest znacznie niższe, a alternatywne platformy, takie jak Polymarket, wskazują na jednocyfrowe lub kilkunastoprocentowe prawdopodobieństwo natychmiastowego przejęcia.